Transsib – dwa tygodnie w jednym wagonie
February 12, 2014
RÓŻNE

Fot. Jakub Walczak kolej transsyberyjska władywostok rosja

Konduktorzy na trasie Władywostok – Moskwa – Władywostok pracują dwa tygodnie non-stop, a nastepne dwa, odpoczywają w domu. W czasie swojej 14 – sto dniowej zmiany pokonują odległość ponad 18 tyś. kilometrów. Zaczynają prawie spod granicy z Koreą Północną we Władywostoku i tamże kończą, zawracając w Moskwie, po tym jak uprzątną i wymyją swój wagon, za który są odpowiedzialni. Na przygotowanie wagonu do drogi powrotnej mają jedną noc. Spacer i zwiedzanie Moskwy jesli ma miejsce to tylko “žna szybkiego” i w zasadzie wtedy, gdy konduktor jest pierwszy raz w stolicy swojego kraju. Pierwszy raz w Moskwie, odnosi się, zazwyczaj, do młodych konduktorów z Dalekiego Wschodu. Dla nich zobaczenie Moskwy jest nieraz bardziej interesujące i być może wyczekiwane, niż wizyta w takich światowych stolicach jak Pekin czy Seul i to nie z powodu patriotyzmu, a po prostu dlatego, że dla młodych ludzi z Władywostoku pobyt w Moskwie (choć i kilku godzinny), może być większym “žwyczynem”, niż wycieczki do wymienionych azjatyckich aglomeracji, leżących prawie “žpod nosem”.

kolej transsyberyjska władywostok rosja

Konduktorzy lub po rosyjsku provadniki, pracujący na najdłuższej kolejowej lini świata – Transsibie, w czasie swoich zmian wypełniają rolę: konduktora, sprzątacza i sprzedawcy. Jako konduktorzy sprawdzają bilety i paszporty pasażerów w swoich wagonach (każdy wagon ma swojego provadnika), rozdają pościel – większość podróżujących spędza przynajmniej jedną noc w pociągu, zimą ogrzewają wagon, paląc w piecu węglem, podtrzymując jednocześnie temepraturę wody w tzw. samowarze, z którego korzystają pasażerowie nie tylko wtedy gdy chcą sie napić herbaty, ale również gdy robią sobie np. zupkę chińską na obiad – podstawa żywieniowa ponad połowy pasażerów. Konduktorzy pilnują także, żeby toalety były zamknięte przed, w czasie i po postojach na stacjach, są to tzw. sanitarniye zoni, które niejednemu pasażerowi mogą popsuć podróż – toaleta może być nieraz zamknięta ponad 2 godziny. Jako sprzątacze powinni dbać o czystość w wagonach (np. myć podłogi) oraz w toaletach. Te ostatnie, zimą, nieraz trzeba oczyszczać metalowym, półtorametrowym łomem, waląc od zewnątrz w zamarznięte elementy wc. Kobiety, które stanowią przeważającą większość wśród provadników, w takiej sytuacji nie mogą liczyć na męską pomoc. Pociąg, pokonujący ponad 9 tyś. kilometrów w prawie tydzień, może stykać się ze zmianami temperatur od minus 5 na początku trasy w portowym Władywostoku do – 40, kilka tysięcy kilometrów dalej, jadąc przez stepy i lasy na Syberii czy Uralu.

kolej transsyberyjska władywostok rosja

Ostatnia rola – rola sprzedawcy polega na obsłudze pasażerów, chcących kupić podstawowe produkty: herbata, kawa, cukier, a nieraz dodatki, takie jak: batoniki, ciastka itp. Pozostały asortyment jedzenia (i nie tylko jedzenia) kupuję się albo przed podróżą, albo w trakcie u pań z rosyjskich warsów (ros. vagon restoran) chodzących po całym składzie z wózkami lub koszykami z supermarketów, albo na stacjach kolejowych.

Każdy konduktor na tej trasie pracujący “žnon-stop” dwa tygodnie ma, oczywiście, swojego zmiennika. Jeden pracuje w dzień, drugi w nocy i tak na zmianę. Bywa tak, że zarówno jeden jak i drugi często starają sobie dorobić sprzedając nie tylko herbatę, kawę i ciastka, ale również i coś mocniejszego, tworząc konkurencję zarówno dla wagonu-restauracji jak i dla swoich kolegów z sąsiednich wagonów (jeżeli z nimi nie współpracują). Działają zgodnie z zasadą: Albo ty ich, albo oni ciebie. Oprócz tego konduktorzy (m. in. po to żeby mogli spokojnie sprzedawać alkohol) płacą kontrolerom, którzy sprawdzają  czy ci przestrzegają regulamin pracy i czy nie ma żadnych nadużyć z ich strony. Kontrolerzy zbierają pieniądze po całym składzie. Konduktorzy po prostu zrzucają się na swoich kontrolerów i mają spokój, nikt się do nich nie przyczepi. Sprzedać alkohol czy papierosy “žna lewo” jest o wiele łatwiej gdy w wagonie jedzie grupa np. żołnierzy lub stróżów. Ci drudzy znacząco mogą podreperować budżet provodnika. Grupa kolegów wracając z kilkutygodniowej zmiany często przepija zarobione pieniądze w pociągu. Słyszałem kiedyś od znajomego, którego mama pracowała jako konduktor na kolei, że zmienili jej trasę, na taką, po której jeździło mało “žstróżówek”, a co za tym idzie sprzedaż alkoholu i papierosów wtedy znacząco spadła. Mama znajomego była niezadowolona z takiego obrotu sprawy i “žtęskniła” za swoja starą trasą, gdzie nie tylko wypełniała swoje obowiązki jako konduktor, sprzedawała alkohol, ale również i trzymała w ryzach tych, których “žczęstowała” napojami z procentami.

kolej transsyberyjska władywostok rosja

Konduktorzy nieraz pracują w trójkę. Ale tylko wtedy gdy przydzielony zostaje stażysta, najczęściej stażystka, najczęściej studentka chcąca sobie dorobić w czasie wakacji. Zimą takich osób jest mało. Dla młodych (w odróżnieniu  od doświadczonych kolegów i koleżanek po fachu) wycieczka praktycznie przez całą Rosję to, oprócz możliwości niedużego zarobku, przede wszystkim  przygoda połączona z pracą, z nowymi znajomościami i to nie tylko bezpośrednio z ludźmi, ale i z kulturą jaką prezentują. Pociąg przejeżdża przez wiele republik i subiektów administracyjnych Rosji, zabierając po drodze przedstawicieli różnych regionów z charakterystycznym dla nich kolorytem, mentalnością i sposobem spędzania czasu. Urozmaiceniem jest jeszcze to, że tylko nieliczni jadą od samego początku do samego końca. Rotacja pasażerów jest ogromna. Pracując w zasadzie w jednym miejscu (wagonie) można obserwować i w jakimś stopniu zwiedzać Rosję, nie opuszczając swojego miejsca pracy, w którym się śpi, je i pracuje jednocześnie.

kolej transsyberyjska władywostok rosja

3 Responses to Transsib – dwa tygodnie w jednym wagonie

  1. Jo Gasieniec says:

    Wspaniały wpis, podobnie jak reszta bloga! Przywołuje piękne wspomnienia i budzi słowiański pierwiastek mojej wrocławskiej duszy ;) Marcin, czekam na więcej tekstów i zdjęć! I pozdrawiam z Nowej Zelandii! :)

Leave a Reply to Marcin Kalita Cancel reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>